O twórczości prof. Stanisława Niciei:

Prof. Stanisław Nicieja jest historykiem Kresów dawnej Polski, a raczej dziejopisem duchowości i mitów tego obszaru. Jego metodę badawczą można by porównać do pracy archeologa: zakreśla teren badań, przekopuje go ostrożnie, przesiewa pieczołowicie ziemię, wydobywa szczątki, okruchy przeszłości i mozolnie, lecz z czułością skleja rozbite naczynie, uzupełniając brakujące części wiedzą i doświadczeniem badacza. Wtedy pokazuje je nam: patrzcie, oto przedmiot z okresu kultury polskiej, która panowała na tych terenach przez sześć wieków, zanim nie została stąd wypędzona przez kaprysy historii. Spójrzcie – zdaje się mówić w swoim wielotomowym dziele – takie było tam życie zasiedziałych wielkich rodów i zwykłych rodzin, jednostek wybitnych i przeciętnych, które zrekonstruowałem. "Kresowa Atlantyda" jest owocem wysokiego profesjonalizmu autora, redaktorki i wydawcy.

Prof. Janusz Majewski – lwowianin, pisarz, scenarzysta, filmowiec, autor m.in. takich filmów o tematyce kresowej, jak: „Lekcja martwego języka”. „C.k. Dezerterzy”, „Lokis”, „Sprawa Gorgonowej”, „Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny”.

„Kresowa Atlantyda” autorstwa prof. Stanisława Niciei to zamierzenie imponujące. Z wydanych dotychczas tomów, które przeczytałem z niesłabnącym zainteresowaniem jeden po drugim, wyłania się nie tylko gospodarczy, społeczny, demograficzno-etnograficzny obraz kresowych miast i miasteczek dawnych polskich ziem, lecz nade wszystko ich rola w polskiej kulturze, z czego nie zawsze zdajemy sobie sprawę. W tym obrazie poczesne miejsce zajmują wybitne osobistości, niekiedy pionierzy cywilizacyjnych przedsięwzięć, czy nawet całe rodziny i rody, których losy nierzadko splatają się znacząco w powojenną rzeczywistość aż do czasów nam współczesnych. Słowem, obraz to niezwykle ważny dla polskich dziejów, w tym i tragizmu towarzyszącego tym dziejom.

Wiesław Myśliwski – prozaik, laureat literackiej nagrody Nike za powieści „Widnokrąg” oraz „Traktat o łuskaniu fasoli”

Mity, legendy i podania jako źródła historyczne. Tomy „Kresowej Atlantydy” czytam z potrójną przyjemnością: po pierwsze – z wielką korzyścią poznawczą i z ciekawością, po drugie – z wielką radością, że poświęcił autor wiele trudu, by odtworzyć jakże cenny dla nas „świat zaginiony”, a po trzecie – z osobistą satysfakcją. Ostatnie moje przedwojenne wakacje spędziłem w Zaleszczykach i pamięć o wysokim brzegu Dniestru krzepiła mnie w ciężkich latach następnych!

Prof. Henryk Samsonowicz – historyk, autor m.in. książek "Miejsce Polski w Europie", "Historia Polski do roku 1795" oraz "O historii prawdziwej”.

Bardzo mocną stroną dzieła Niciei jest ikonografia – w zasadzie same ilustracje z opisami można by wydać jako odrębny album. Profesor przez trzydzieści lat zgromadził unikatowy zbiór zdjęć z albumów rodzinnych, fotografii prasowych, pocztówek, dokumentów i reprodukcji obrazów. Niektóre wzruszają sielskością, inne cieszą oko urodą przedstawianych miejsc, jeszcze inne zadziwiają, jak np. reklamówka błotnych kąpieli borowinowych w Truskawcu z 1903 roku, na której dwie gołe panie pakują się do wanny wypełnionej leczniczym błotkiem. Kresowej literatury ukazuje się dużo, a dominują wspomnienia – zwykle sentymentalne opowieści idealizujące utraconą arkadię, gdzie ziemia była żyźniejsza, powietrze czystsze, a widoki piękniejsze. W „Kresowej Atlantydzie” nie brak tych klimatów, ale to zupełnie inna książka. Niciei udało się połączyć nostalgiczny ton z wynikami swoich wieloletnich badań naukowych. Z tego mariażu powstała książka będąca kresowym almanachem, encyklopedią, słownikiem biograficznym, historyczną gawędą, przewodnikiem turystycznym, esejem kulturalnym, etnograficznym zbiorem mitów i legend, i w końcu zbiorem anegdot i ciekawostek.

Mirosław Maciorowski („Gazeta Wyborcza”, 29 kwietnia 2012)

Najnowsze publikacje:

Kresowa Atlantyda - Historia i mitologia miast kresowych. Tom XIV

Stanisławów - Buczacz - Zabłotów - Ilińce - Trójca - Chlebiczyn

W XIV tomie „Kresowej Atlantydy” czytelnik wyprawi się do Stanisławowa, a także Buczacza i Zabłotowa oraz otaczających ich dużych wsi – Trójcy, Chlebiczyna i Iliniec, gdzie były folwarki szlacheckie z dobrze prosperującymi dworami. Pozna wybitnych mieszkańców tych miejscowości, m.in. Szmuela Josefa Agnona – pisarza, laureata Nagrody Nobla, Jana Beffinera – specjalistę z zakresu produkcji tytoniu, Ottona Nikodyma - matematyka czy Emanuela Ringelbluma – twórcę Archiwum Getta Warszawskiego.

Kresowa Atlantyda - Historia i mitologia miast kresowych. Tom XIII

Grodno - Wołczyn - Stare Wasiliszki - Żołudek - Mosty - Druskienniki

W tomie XIII autor wyprawia się po raz pierwszy na Kresy Północno-Wschodnie – na Grodzieńszczyznę. Przedstawia dzieje Grodna, poświęcając poro uwagi królom, Stefanowi Batoremu i Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu, oraz wielkorządcom – Antoniemu Tyzenhauzowi czy rodzinie O’Brienów de Lacych. Przywołuje też wybitnych twórców, którzy bądź urodzili się w Grodnie lub okolicy lub też przez jakiś czas tam przemieszkiwali, jak choćby Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Zofia Nałkowska, Nadzieja Drucka, Lejb Najdus czy Wiktor Woroszylski. Tom ten zawiera również historię okolicznych miejscowości: Wołczyna, Czyżewicz, Janowa Podlaskiego (z biografią Wacława Kowalskiego – aktora, słynnego Pawlaka z „Samych swoich”, w filmie polskim modelowego Kresowiaka). Autor przywołuje też historię Starych Wasiliszek – wsi rodzinnej wybitnego polskiego pieśniarza, kompozytora i poety Czesława Niemena-Wydrzyckiego. Jest też historia Żołudka – jednego z gniazd rodowych arystokratycznej rodziny książąt Światopełków-Czetwertyńskich oraz dramat ich życia w PRL-u, oraz Mostów, których historia związana jest ściśle z dziejami polskiego lotnictwa. Stanisław Nicieja zamyka tom historią Druskiennik – najsłynniejszego polskiego kurortu w północno-wschodniej Polsce, ulubionego miejsca pobytu marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. Przypomina też historię jego związku z Eugenią Lewicką – druskiennicką lekarką, wokół którego narosło wiele domysłów i plotek.